Historia organizacjiHistory of the organization
Razem Utah po polsku.
Nikt nie wie kiedy w Salt Lake City pojawil sie pierwszy Polak. Czy byl to zablakany traper polujacy na dzikie zwierzeta, czy moze kowboj albo osadnik. Moze tez nasi przybyli tu razem z Bighamem Youngiem? Wiemy na pewno, ze dzis jest nas tu kilkaset osob rozsianych we wszystkich dzielnicach miasta a takze rozsianych po calym stanie. Jedyną organizacją scalającą dziś Polonie jest RAZEM UTAH, do której należy kilkadziesiąt rodzin. Dzieki ich finansowemu wsparciu jestesmy w stanie organizowac spotkania, wędrówki, pikniki, zabawy i bale. Wielki wklad w zycie Polonii, jak prawie wszedzie w swiecie, wnosi kosciol katolicki. Nasz obecny duszpasterz ksiadz Andrzej Skrzypiec jest nie tylko wspanialym przewodnikiem duchowym ale rowniez gospodarzem udzielajacym naszej organizacji siedziby dla polskich spotkan parzy kawie i ciescie, zebran czlonkow Razem, wspolnych zabaw oraz dla polskiej biblioteki.
Pierwsza duza fala Polakow pojawila sie w Utah na poczatku lat osiemdziesiatych. Wygnancy z Polski tu znalezli swoje miejsce na ziemi a dzis dogladaja wnuki. Grupa ta usilowala stworzyc polonijna organizacje i wydawala periodyk po polsku „Gazetka Slonego Jeziora.” Pierwszym prezesem „Polonia of Utah” zostal Andrzej Chmielewski, drugim Ruth Suchanska Kelly. Nie udalo mi sie dotrzec do zadnej z wydanych publikacji a sama organizacja po paru latach przestała istniec. Wedlug moich zrodel rosnacy wplyw w tamtej organizacji czlonkow kościoła mormonskiego zniechecil pozostalych i przyczynil sie walnie do upadku tamtej proby. Byly tez próby skupienia Polakow wokol parafii Sw Magdaleny w Sugarhouse, gdzie pracowal polski ksiądz Baraniewicz, ale i one okazaly sie nieskuteczne. Polonia byla w tamtych czsach na dorobku i na organizowanie sie nie starczalo czasu.
Kolejna wazna i pod wieloma wzgledami pelna powodzenia próbę podjęła grupa Polakow pod przewodnictwem ksiedza Stanislawa Herby. Ksiadz Herba przybyl do Salt Lake City w marcu 1989 roku i zostal mianowany przez biskupa kapelanem Polonii. Zaraz wprowadzil msze swiete po polsku w kosciele Swietego Wincentego przy 1375 East Spring Lane w Salt Lake City. Msze odbywaly sie w co druga niedziele o 6 popoludniu. Od wrzesnia 1989 do kwietnia 1994 roku ksiadz Herba wydawal gazetke Duszpasterstwo Polskie, Andrzej Zlak ja drukowal, a egzemplarze rozdawano po polskiej mszy. Gazetka poczatkowo ukazywala sie co dwa tygodnie czyli tak jak odbywaly sie msze po polsku . Potem ta czastotliwosc stopnowo malala. Duszpasterstwo skupialo z definicji Polakow katolikow. Ksiadz prowadzil nauke religii, chrzcil dzieci, przygotowywal do komuni, udzielal slubow, chodzil po koledzie, tworzono polski chor. Liste kandydatow do pierwszego choru znalazlem w pierwszym wydaniu Duszpasterstwa Polskiego: Maria Arden, Danuta Bednarczyk, Krystyna Evans, Zbigniew Konarski, Teresa i Grzegorz Liese, Henryk Schab, Jan Skorut, Piotr Skorut, Marlena Smol i Zofia Ziomek. W maju 1990 roku po raz pierwszy do Komunii Swietej po polsku przystapila grupa dzieci. Byli to: Daniel Andrzejczak, Kasia Baginska, Adriana Bujnowska, Bartek Chmielewski, Wojtek Chmielewski, Malgosia Graczyk, Michal Misiewicz i Marcin Schab. Pani Krystyna Evans przygotowywala Jaselka i inne dzieciece przedstawienia. Piekna zasluga tamtych dni jest stworzenie zwyczaju spotykania sie po mszy na kawie, co wkrotce uroslo do kawy i ciasta. W kolejna niedziele inna rodzina dobrowolnie zglaszala sie i przygotowala poczestunek dla innych. Zwyczaj ten istnieje mimo uplywu lat do dzis i stal sie juz instytucja. W gazetce z 15-go kwietnia 1990 pojawilo sie zaproszenie z Polskiego Klubu Sportowego do gry w pilke nozna. Mecze odbywaly sie w niedziele o 12 w parku Fairmont. Poniewaz byly to czasy przedinternetowe gazetka poswiecala swoje skromne strony takze doniesieniom z Polski. A po 1989 roku bylo juz o czym pisac. Czlonkowie i sympatycy duszpasterstwa spotykali sie tez poza kosciolem. Zofia Ziomek organizowala wieczory kulturalne. Marek Pfeil wygral pierwszy tuniej tenisa. Po pierwszym byly nastepne. Od 10go lipca 1990 roku ksiadz Herba zostal przeniesiony do nowej parafii. Tym razem byla to Magna, mala miejscowosc polozonana kilkanascie mil na zachod od Salt Lake City. Adres parafii, 2840 South 9000 West, Magna UT 84044, jest wazny bo pozostaje aktualny do dzis. Choc zmienil sie proboszcz to jest nim wciaz Polak, tym razem ksiadz Andrzej Skrzypiec. Przez jakis czas dla wygody wiekszosci Polakow msze po polsku byly wciaz odprawiane w kosciele Sw Wincentego. Po roku od poczatku wydawania Duszpasterstwa Polskiego ksiadz Herba napisal apel o wieksza aktywnosc Polonii i pomoc w wydawaniu pisma. Udalo sie przez rok wydac 18 numerow. 8-go grudnia ksiadz Herba zamieszkal na stale w Magna i tam tez przeniosl nauke religii. W koncu takze polskie msze zostaly przeniesione do Magna. Z czasem zainteresowanie i frekfencja na polskich mszach spadla. 3go kwietnia 1994 roku ukazal sie ostatni numer Duszpasterstwa Polskiego.
Zycie polonijne nie zgaslo ale bylo skupione wokol grup towarzyskich i rodzinnych. Z pomoca kilkanascie lat pozniej przyszedl Komitet Olimpijski. Wybierajac Salt Lake City na gospodarza zimowych igrzysk w 2002 roku niejako przy okazji poruszyl nasze srodowisko, ktore chcac wypasc jak najlepiej w oczach wlasnych i Polski zrozumialo, ze teraz albo nigdy. Jozef Ottowicz, lekarz aktywny wtedy wsrod Polonii, organizowal spontanicznie doping polskich sportowcow, goscil tez ich, dzialaczy olimpijskich i Polonie u siebie w domu w czasie Olimpiady. Lucjan Laniewski byl woluntariuszem olimpijskim, rowniez aktywnie promowal Polonie, oprowadzal oficjalna polska delegacje po Utah. Pamieta jak zona siedzac przy skoczni olimpijskiej w Park City poznala zziebnietego czlowieka siedzacego obok w cienkiej kurtce. Miala ze soba grube skarpety, ktore podarowala zmarzluchowi. Zziebnietym okazal sie byc polski konsul z Los Angeles pan Kasprzyk. Potem Lucjan tlumaczyl dla mediow podczas spotkania polskich olimpijczykow w hotelu Grand Americana. Tam poznal Szewinska, Malysza, Fortune. Pierwsze duze spotkanie Poloni odbylo sie w kosciele Sw Teresy. Jozef Ottowicz i ksiadz Herba zorganizowali to bardzo liczne i udane spotkanie. Kolejne mialo miejsce w Willow Creek Coutry Club, gdzie przyszlo okolo 250 Polonusow ( a jak twierdza niektorzy nawet 400) zobaczyc i bawic sie z polska ekipa olimpijska. Impreza byla skladkowa, okazala sie wielkim sukcesem i do dzis chyba najwiekszym spotkaniem Polonii w Utah. Polacy w Utah mogli zobaczyc jak wielu ich tu jest. Wielu zrozumialo, ze szkoda by bylo ta jednosc utracic po Olimpiadzie. Grono zapalencow , kujac zelazo poki gorace, tuz po Olimpiadzie powolalo do zycia organizacje Razem – Stowarzyszenie Polakow w Utah w celu integracji miejscowych osob czujacych sie Polakami. Juz wtedy istnialo internetowe forum Polonia SLC co ulatwialo codzienna komunikacje. Ksiadz Herba zaproponowal by zamiast narzucac kierownictwo, powolac organizacje z zarzadem wybranym w demokratycznych wyborach. Tak tez sie stalo. Grupa Polakow ( Lucjan Laniewski, Jedrzej Borowczyk, Marek Jagiello, Jozef Ottowicz, Zygmunt Sochman, Krzysztof Kubica) napisala status organizacji. Czlonkami zalozycielami Razem byli: Ks Jan Bednarz, Maria Biedrowska, Romuald i Gabriela Bokotko, Jedrzej i Barbara Borowczyk, Grzegorz i Zaneta Bulaj, Andrzej i Kasia Gasecki, Jacek Gil, ks Stanislaw Herba, Marek Jagiello, Edward i Grazyna Janeczko, Danuta Jozwiak, Zbigniew i Malgorzata Konarski, Krzysztof i Ania Kubica, Lucjan i Zdzislawa Laniewski, Marek i Barbara Matyjasik, Jerzy i Malgorzata Michalowicz, Katarzyna Nalaskowski, Dawid Ofiara, Jozef i Ania Ottowicz, Janusz i Dorota Pawlowski, Zbigniew i Alicja Pelikanski, Tomasz i Danuta Petelenc, Henryk i Halina Plebanik, Boguslaw i Liliana Sarnecki, Tomasz i Monika Serbinowski, George i Teresa Shponar, Krzysztof i Elzbieta Sikorski, Andrzej i Ewa Skorut, Piotr Skorut, ks Andrzej Skrzypiec, Zygmunt i Miroslawa Sochman, Natalia Stepp, Piotr Strzelec, Slav i Maria Strzelec, Dariusz i Karen Sulich, Sergiusz i Eva Wiaderny, Jacek i Ewa Wojtalewicz, Bogdan i Agnieszka Wozniak oraz Czeslaw i Stefania Wozniak. Organizacje zarejestrowano 15-go wrzesnia 2002 roku. To wielka data dla naszej Polonii. Nie wiadomo kto wymyslil nazwe organizacji. Logo narysowala Danuta Jozwiak. Wolne wybory wylonily prezesa, ktorym zostal zasluzenie Lucjan Laniewski. Lucjan urodzil sie w Anglii z rodzicow pozostalych tam po wojnie. Sekretarzem zostala Ania Kubica, jedyna zreszta kobieta w zarzadzie. Wiceprezesem wybrano Marka Matyjasika, skarbnikiem zostal Jozef Ottowicz, ksiegowym Boguslaw Sarnecki, czlonkami zostali Zygmunt Sochman i Bogdan Wozniak. Zygmunt Sochman zglosil chec zalozenia i prowadzenia polskiej biblioteki. Zdecydowano o wydawaniu pisma. Pierwszy numer kwartalnika „ Razem w Utha” jako pismo Razem – Stowarzyszenia Polakow w Utah ukazal sie z data styczen 2003. Redaktorem zostala Ania Kubica, opracowaniem zajal sie Lucjan Laniewski a Teofila Gronostalska a potem Anna Ottowicz podjely sie korekty. Gazeta w zamysle miala byc miesiecznikiem ale jak przyszlosc miala pokazac brakowalo ludzi z dziennikarskim zacieciem. Szczegolnie aktywna i pelna energii i pomyslow byla Ania Kubica. Ona to pisala wiekszosc artykulow do poczatkowych numerow pisma. Na pierwsza ipmreze- Andrzejki przyszlo 56 chetnych do zabawy po polsku. Potem byly Mikolajki z duza frekwencja. W Sali Classic Choice Banquet Hall w rytm polskiej muzyki witano karnawal 2003. Mimo aktywnosc wielu czlonkow Razem duza grupa Polakow wolala i woli do dzis pozostac bierna, stac z boku. Mimo tego odnowiono tradycje spotkan przy kawie po polskich mszach i aktywna grupa Polakow potrafila utrzywac organizacje do dzis. Od marca 2003 poczatek dzialalnosci oglosila polska biblioteka. Byl to poczatkowo zbior 150 ksiazek. 20-go lipca g wyszla na gorski szlak pierwsza polonijna grupa pod szyldem Razem. Wycieczki te do dzis wspaniale prowadzi Slaw Strzelec, wyborny znawca aromatycznych nalewek i tutejszych szlakow. W elitarnym gronie odbywaly sie turnieje golfa. Niezwyciezonym do dzis pozostaje nasz champion Jan Skorut. W listopadzie 2003 roku odbyly sie wybory uzupelniajace do zarzadu. Dolaczyli Leszek Derewonko i Tomasz Petelenz. Piotr Strzelec zalozyl strone internetowa organizacji, www.razemutah.org, ktora dzialal okolo dwoch lat. Niestety zostala ona zhakowana i dosc szybka stala sie niedostepna. Na nastepna strone, tak wazna w 21 wieku wciaz czekamy. 29-go grudnia Razem Utah stalo sie oficjalnie zarejestrowana organizacja glownie dzieki Zygmuntowi Sochmanowi i Boguslawowi Sarneckiemu. Kolejne walne zebranie w 2004 roku przynioslo zmiane prezesa. Lucjan Laniewski zrezygnowal z prezesury przed uplywem dwuletniej kadencji. Nowym szefem Razem zostal urodzony w Krakowie Tomasz Petelenz a do zarzadu dolaczyli: Krzysztof Barchanski, Lucjan Laniewski, Jozef Ottowicz, Zbigniew Pelikanski, Boguslaw Sarnecki oraz Zygmunt Sochman. Kontynuowano dzialalnosc poprzedniego zarzadu. Po Stanislawie Skalubie spotkania medyczne prowadzil dr Jozef Ottowicz. Wielka i niemozliwa do przecenienia role w odgrywa zawsze serdeczny i goscinny dla kazdego Polaka ksiadz Andrzej Skrzypiec z Magny. Biblioteka polska wzbogacala sie o kolejne ksiazki i filmy. W 2005 roku odszedl z zarzadu pierwszy prezes Lucjan Laniewski. Do konca wydawania gazetki „Razem w Utah” razem z Danuta Jozwiak byl odpowiedzialny za redakcje i druk gazet. Do zarzadu powolano dwie panie: Katarzyne Nalaskowska i Terese Zlak. W kolejnych wyborach na wiosne 2006 roku zrezygnowali z pracy w zarzadzie Teresa Zlak i Zbigniew Pelikanski a do zarzadu weszli Piotr Skorut, Darek Sulich, Krzysztof Brachanski, Henryk Plebanik, Ania Dabrowska i Katarzyna Nalaskowska a prezesem, na miejsce rezygnujacego z Tomasza Petelenza wybrano pochodzacego z Lublina , choc urodzonego w lagrze na Syberii, Zdzislawa Strzelca. Nowy zarzad kontynuowal prace poprzednikow starajac sie wzmacniac wiez miedzy Polakami. Dwie panie w zarzadzie: Kasia i Ania dwoily sie by dzieci mialy jak naciekawsze imprezy w polskim gronie. Zdzislaw tak jak poprzedni prezesi zrezygnowal ze swojej funcji w czasie kadencji. Prezesem kolejnym wybrano Krzysztofa Barchanskiego. Od dluzszego czasu brzydsza czesc Polonii spotykala sie regularnie w niedziele w Butler Park w Cottonwood Heights pograc w pilke nozna. Bartek Dabrowski wysyla zainteresowanym e-maile z godzina spotkan. Mecze pilkarskie Polonia w Utah gra do dzis i jest to juz powazna tradycja. 15-go wrzesnia 2007 roku minelo 5 lat od oficjalnej rejestracji Razem – Stowarzyszenia Polakow w Utah. Na przestrzeni tych lat zmieniali sie prezesi, zmienialy zarzady, znikali i przybywali nowi czlonkowie ale organizacja przetrwala i dla wielu stala sie powodem dumy. Zorganizowano dziesiatki zabaw, piknikow, swietowano uroczystosci, organizowano koncerty i spotkania z ciekawymi ludzmi, pomagano rodakom miedzy innymi dziewczynce wymagajacej specjalistycznego leczenia, ktora przyleciala do nas z Polski. Wydawano tez polonijny kwartalnik. Razem Utah ma adres kontaktowy: PO Box 26973, Salt Lake City UT 841260973 oraz forum internetowe: Polonia-SLC@yahoogroups.com.
Czwartego maja 2008 roku Polacy w Utah zebrali sie ponownie i dzieki duzej frekwencji wybrano kolejny zarzad. Prezesem wybrano Leszka Derewonko, wice zostala Jola Rozwadowska-Lelinska, sekretarzem Wieslawa Kobaka, skarbnikiem Danuta Skorut, czlonkami zas Adam Blaszczak, Darek Cykalewicz i Tomasz Zola. Leszek urodzil sie w Chicago i jest pierwszym prezesem urodzonym w Stanach. Oganizacja trwa mimo wielu kryzysow, przesilen czy braku chetnych do dzialania. Wciaz istnieje miedzy nami grupa chcacych i jak dlugo tak bedzie tak dlugo Razem Utah bedzia jednoczyc Polakow w naszym pieknym miescie i stanie.
Wiadomosc z ostatniej chwili, ktora zmieni, byc moze na korzysc, sytuacje Polakow skupionych wokol parafii ksiedza Andrzeja Skrzypca. Ksiadz Andrzej otrzymal nowa parafie Sw Ambrozego w centrum miasta dzieki czemu polonijne spotkania i msze stana sie bardziej dostepne. Duszpasterstwo polonijne wraca wiec w granice miasta i od poczatku sierpnia zacznie swoj nowy rozdzial.
Tomasz Zola
Translated from the Polish original by Tomasz Zola.
Nobody knows when the first Pole appeared in Salt Lake City. Was it a stray trapper hunting wild animals, or perhaps a cowboy or a settler? Maybe some of our people even came here together with Brigham Young? What we know for sure is that today there are several hundred of us, spread across every part of the city and throughout the state. The only organization uniting the Polish community today is RAZEM UTAH, to which several dozen families belong. Thanks to their financial support we are able to organize gatherings, hikes, picnics, parties and balls. As almost everywhere in the world, the Catholic Church makes a great contribution to the life of the Polish community. Our current pastor, Father Andrzej Skrzypiec, is not only a wonderful spiritual guide but also a host who gives our organization a home for Polish gatherings over coffee and cake, Razem members' meetings, social events and the Polish library.
The first large wave of Poles arrived in Utah in the early 1980s. Exiles from Poland found their place on earth here, and today they look after their grandchildren. This group tried to create a Polish-American organization and published a Polish-language periodical, “Gazetka Słonego Jeziora” (The Salt Lake Gazette). The first president of “Polonia of Utah” was Andrzej Chmielewski, the second Ruth Suchańska Kelly. I was unable to find any of the issues they published, and the organization itself ceased to exist after a few years. According to my sources, the growing influence of members of the LDS Church within that organization discouraged the others and contributed significantly to the failure of that attempt. There were also attempts to bring Poles together around St. Magdalene's parish in Sugar House, where a Polish priest, Father Baraniewicz, served, but they too were unsuccessful. In those days the Polish community was busy building new lives, and there was little time left for organizing.
The next important, and in many ways successful, attempt was made by a group of Poles led by Father Stanisław Herba. Father Herba came to Salt Lake City in March 1989 and was appointed by the bishop as chaplain to the Polish community. He immediately introduced Holy Mass in Polish at St. Vincent's Church at 1375 East Spring Lane in Salt Lake City. Masses were held every other Sunday at 6 pm. From September 1989 to April 1994 Father Herba published the newsletter “Duszpasterstwo Polskie” (Polish Ministry); Andrzej Żlak printed it, and copies were handed out after the Polish Mass. At first the newsletter appeared every two weeks, matching the Polish Masses; later it came out less and less often. By definition the ministry brought together Polish Catholics. The priest taught religion, baptized children, prepared them for First Communion, performed weddings and made the traditional Christmas pastoral visits, and a Polish choir was formed. I found the list of candidates for the first choir in the first issue of Duszpasterstwo Polskie: Maria Arden, Danuta Bednarczyk, Krystyna Evans, Zbigniew Konarski, Teresa and Grzegorz Liese, Henryk Schab, Jan Skorut, Piotr Skorut, Marlena Smol and Zofia Ziomek. In May 1990 a group of children received First Holy Communion in Polish for the first time: Daniel Andrzejczak, Kasia Bagińska, Adriana Bujnowska, Bartek Chmielewski, Wojtek Chmielewski, Małgosia Graczyk, Michał Misiewicz and Marcin Schab. Mrs. Krystyna Evans prepared nativity plays and other children's performances. A lovely legacy of those days is the custom of meeting for coffee after Mass, which soon grew into coffee and cake. Each Sunday a different family volunteered to prepare refreshments for everyone. Despite the passing years, this custom continues to this day and has become an institution. The April 15, 1990 issue carried an invitation from the Polish Sports Club to play soccer; matches were held on Sundays at noon in Fairmont Park. Since these were pre-Internet times, the newsletter also devoted its modest pages to news from Poland – and after 1989 there was plenty to write about. Members and friends of the ministry also met outside church. Zofia Ziomek organized cultural evenings. Marek Pfeil won the first tennis tournament, and more tournaments followed. On July 10, 1990 Father Herba was transferred to a new parish – this time in Magna, a small town some fifteen miles west of Salt Lake City. The parish address, 2840 South 9000 West, Magna UT 84044, matters because it is still current today. Although the pastor has changed, he is still a Pole – now Father Andrzej Skrzypiec. For a while, for the convenience of most Poles, Polish Masses were still celebrated at St. Vincent's. A year after Duszpasterstwo Polskie was first published, Father Herba appealed for more involvement from the Polish community and for help with the newsletter; 18 issues were published that year. On December 8 Father Herba settled permanently in Magna and moved religious instruction there, and eventually the Polish Masses moved to Magna as well. Over time, interest in and attendance at the Polish Masses declined. The last issue of Duszpasterstwo Polskie appeared on April 3, 1994.
Polish community life did not die out, but it centered on circles of friends and families. Help came more than a decade later from the Olympic Committee. By choosing Salt Lake City to host the 2002 Winter Games, it also stirred up our community, which – wanting to make the best impression both in its own eyes and in Poland's – understood that it was now or never. Józef Ottowicz, a physician active in the Polish community at the time, spontaneously organized support for the Polish athletes and, during the Olympics, hosted them, Olympic officials and members of the Polish community at his home. Lucjan Łaniewski was an Olympic volunteer; he also actively promoted the Polish community and showed the official Polish delegation around Utah. He remembers how his wife, sitting by the Olympic ski jump in Park City, met a frozen man in a thin jacket sitting next to her. She had a pair of thick socks with her and gave them to him. The shivering man turned out to be the Polish consul from Los Angeles, Mr. Kasprzyk. Later Lucjan interpreted for the media during a meeting with the Polish Olympians at the Grand America hotel, where he met Szewińska, Małysz and Fortuna. The first large gathering of the Polish community took place at St. Therese's Church; Józef Ottowicz and Father Herba organized this very well-attended and successful meeting. The next one was held at the Willow Creek Country Club, where about 250 Poles (as many as 400, some claim) came to see and celebrate with the Polish Olympic team. Everyone chipped in, the event was a great success, and it is probably still the largest gathering of Poles in Utah. Utah's Poles could see how many of them there were, and many realized it would be a shame to lose this unity after the Olympics. A group of enthusiasts, striking while the iron was hot, founded Razem – Polish Association of Utah right after the Olympics, to bring together local people who feel Polish. The Polonia SLC online forum already existed, which made everyday communication easier. Father Herba suggested that instead of imposing leaders, the organization should have a board chosen in democratic elections – and so it was. A group of Poles (Lucjan Łaniewski, Jędrzej Borowczyk, Marek Jagiełło, Józef Ottowicz, Zygmunt Sochman, Krzysztof Kubica) wrote the organization's bylaws. The founding members of Razem were: Fr. Jan Bednarz, Maria Biedrowska, Romuald and Gabriela Bokotko, Jedrzej and Barbara Borowczyk, Grzegorz and Zaneta Bulaj, Andrzej and Kasia Gasecki, Jacek Gil, Fr. Stanislaw Herba, Marek Jagiello, Edward and Grazyna Janeczko, Danuta Jozwiak, Zbigniew and Malgorzata Konarski, Krzysztof and Ania Kubica, Lucjan and Zdzislawa Laniewski, Marek and Barbara Matyjasik, Jerzy and Malgorzata Michalowicz, Katarzyna Nalaskowski, Dawid Ofiara, Jozef and Ania Ottowicz, Janusz and Dorota Pawlowski, Zbigniew and Alicja Pelikanski, Tomasz and Danuta Petelenc, Henryk and Halina Plebanik, Boguslaw and Liliana Sarnecki, Tomasz and Monika Serbinowski, George and Teresa Shponar, Krzysztof and Elzbieta Sikorski, Andrzej and Ewa Skorut, Piotr Skorut, Fr. Andrzej Skrzypiec, Zygmunt and Miroslawa Sochman, Natalia Stepp, Piotr Strzelec, Slav and Maria Strzelec, Dariusz and Karen Sulich, Sergiusz and Eva Wiaderny, Jacek and Ewa Wojtalewicz, Bogdan and Agnieszka Wozniak, and Czeslaw and Stefania Wozniak. The organization was registered on September 15, 2002 – a great date for our Polish community. Nobody knows who came up with the name. The logo was drawn by Danuta Jóźwiak. In free elections Lucjan Łaniewski was deservedly chosen as president; Lucjan was born in England to parents who stayed there after the war. Ania Kubica became secretary – the only woman on the board. Marek Matyjasik was elected vice-president, Józef Ottowicz became treasurer, Bogusław Sarnecki the accountant, and Zygmunt Sochman and Bogdan Woźniak board members. Zygmunt Sochman volunteered to set up and run a Polish library. It was decided to publish a newsletter: the first issue of the quarterly “Razem w Utah”, the publication of Razem – Polish Association of Utah, was dated January 2003. Ania Kubica became editor, Lucjan Łaniewski did the layout, and Teofila Gronostalska and later Anna Ottowicz took on proofreading. It was meant to be a monthly but, as the future would show, there were not enough people with a journalistic streak. Ania Kubica was especially active and full of energy and ideas, and she wrote most of the articles in the early issues. 56 people came to the first event, Andrzejki (St. Andrew's Eve), to celebrate the Polish way. Then came a well-attended Mikołajki (St. Nicholas Day), and Carnival 2003 was welcomed with Polish music at the Classic Choice Banquet Hall. Despite the activity of many Razem members, a large group of Poles preferred – and still prefers – to remain passive and stand on the sidelines. Even so, the tradition of coffee after Polish Masses was revived, and an active group of Poles has kept the organization going to this day. In March 2003 the Polish library opened, initially with a collection of 150 books. On July 20 the first Polish group under the Razem banner set out on a mountain trail. These hikes are still wonderfully led by Sław Strzelec, a fine connoisseur of aromatic homemade liqueurs (nalewki) and of the local trails. Golf tournaments were held among a select few; our champion Jan Skorut remains undefeated to this day. In November 2003 supplementary board elections were held, and Leszek Derewonko and Tomasz Petelenz joined the board. Piotr Strzelec created the organization's website, www.razemutah.org, which ran for about two years; unfortunately it was hacked and soon became unavailable. We are still waiting for the next website, so important in the 21st century. On December 29 Razem Utah became an officially registered organization, mainly thanks to Zygmunt Sochman and Bogusław Sarnecki. The next general meeting, in 2004, brought a change of president: Lucjan Łaniewski resigned before the end of his two-year term. The new head of Razem was Kraków-born Tomasz Petelenz, and Krzysztof Barchański, Lucjan Łaniewski, Józef Ottowicz, Zbigniew Pelikański, Bogusław Sarnecki and Zygmunt Sochman joined the board, continuing the work of the previous board. After Stanisław Skałuba, the medical talks were led by Dr. Józef Ottowicz. A great role, impossible to overstate, has always been played by Father Andrzej Skrzypiec of Magna, warm and hospitable to every Pole. The Polish library kept growing with more books and films. In 2005 the first president, Lucjan Łaniewski, left the board; until the “Razem w Utah” newsletter ended, he and Danuta Jóźwiak were responsible for editing and printing it. Two women were appointed to the board: Katarzyna Nalaskowska and Teresa Żlak. In the next elections, in spring 2006, Teresa Żlak and Zbigniew Pelikański left the board, and Piotr Skorut, Darek Sulich, Krzysztof Barchański, Henryk Plebanik, Ania Dąbrowska and Katarzyna Nalaskowska joined. Replacing the outgoing Tomasz Petelenz, Zdzisław Strzelec – from Lublin, though born in a labor camp in Siberia – was elected president. The new board continued its predecessors' work, trying to strengthen the bonds between Poles. The two women on the board, Kasia and Ania, went out of their way to give the children the most interesting events among Polish friends. Like the presidents before him, Zdzisław resigned during his term, and Krzysztof Barchański was elected the next president. For a long time the “not-so-fair half” of the Polish community has been meeting regularly on Sundays in Butler Park in Cottonwood Heights to play soccer; Bartek Dąbrowski emails everyone interested with the times. Polish soccer in Utah continues today and has become a serious tradition. September 15, 2007 marked five years since the official registration of Razem – Polish Association of Utah. Over those years presidents and boards changed, members left and new ones arrived, but the organization survived and became a source of pride for many. Dozens of parties and picnics were organized, holidays celebrated, concerts and meetings with interesting people held, and fellow Poles were helped – among others, a little girl who came to us from Poland needing specialist medical treatment. A Polish community quarterly was published as well. Razem Utah's contact address is PO Box 26973, Salt Lake City UT 84126-0973, and its online forum is Polonia-SLC@yahoogroups.com.
On May 4, 2008 the Poles of Utah met again and, thanks to good attendance, elected a new board. Leszek Derewonko was elected president, Jola Rozwadowska-Lelińska vice-president, Wiesława Kobaka secretary, Danuta Skorut treasurer, and Adam Błaszczak, Darek Cykalewicz and Tomasz Zola board members. Leszek was born in Chicago and is the first president born in the United States. The organization endures despite many crises, turning points and a shortage of volunteers. There is still a group among us willing to act, and as long as that is true, Razem Utah will keep uniting Poles in our beautiful city and state.
Late-breaking news that may change the situation of the Poles gathered around Father Andrzej Skrzypiec's parish – perhaps for the better: Father Andrzej has been given a new parish, St. Ambrose, in the center of the city, which will make Polish gatherings and Masses more accessible. The Polish ministry is returning within the city limits and will begin its new chapter at the beginning of August.
Tomasz Zola